Daria Malicka

HermitageHermitage. O miejscach do myślenia. Esej wizualny w trzech częściach z appendiksem to publikacja zamykająca wielowątkowy projekt artystyczno-badawczy. Projekt ten, oparty o realizowaną w różnych mediach strategię eseju wizualnego, porusza zagadnienie materializacji myślenia pojmowanego jako fenomen przestrzenny i mierzalny, wytwarzający zmienne formy i struktury.

Książka zawiera teksty autorki oraz kompilację archiwalnych tekstów kultury wizualnej zaczerpniętych z różnych źródeł, ułożonych według klucza ich wzajemnych odniesień w warstwie wizualnej i semantycznej. Wybór zawartych w publikacji artefaktów zdeterminowany jest osobliwym podobieństwem zakodowanym zarówno w języku form, jak w ich dyskursywnych uwikłaniach. Teksty i obrazy zostały zorganizowane według podziału na trzy części, z których każda analizuje odmienne aspekty tytułowych miejsc do myślenia.

Tę zmiennokształtność i wieloaspektowość miejsc do myślenia spina klamra figury Hermitage’u – osobliwej samotni, altany lub małej budowli, przeznaczonej wyłącznie do dumania i kontemplacji otaczającej przyrody. Ta zredukowana funkcjonalność często idzie w parze z wykoncypowaną, wręcz „wymyślną”, wymykającą się wzorcom i regułom, formą architektoniczną. Taki był słynny Ermitaż Katarzyny Wielkiej, mający być początkowo zaledwie niewielkim pawilonem mieszczącym prywatne zbiory cesarzowej, a który osiągnął w ciągu wieków rozbudowaną formę publicznej instytucji. Niezależnie jednak od skali, przywoływane w publikacji miejsca do myślenia, charakteryzuje pewna zawiłość i nieoczywista inwencja analogiczna wobec krętych ścieżek, po których zdążają myśli uwolnione od celu.

Całość zamyka appendix – radykalna synteza wyrażonych w książce konceptów, dzięki której zyskują one określony kształt oraz ciężar.


Projekt został zrealizowany w ramach stypendium Młoda Polska, które autorka otrzymała w 2020 roku.

Publikacja otrzymała nagrodę w 61. Konkursie Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek Najpiękniejsze Książki Roku 2020.










Książka / 2020
Format: 110 × 195 mm
Objętość: 148 stron
Papier: Munken Lynx 130 g
Kolorystyka: 3 + 3 (czarny,
Pantone Cool Gray 1 U,
Pantone Process Black U)

Oprawa twarda, szyta



Obiekt 3D / 2015
Model  na podstawie obrazu Antonella da Messiny




Appendix: obiekty 3D / 2020

Hermitage
Hermitage to esej wizualny złożony z archiwalnych materiałów oraz komentarzy odautorskich. Projekt problematyzuje zagadnienie samotni jako przestrzeni „wymyślonej do myślenia”, przybierającej wykoncypowane, zdefiniowane reżimem intelektualnym formy, które bywają zarówno zawiłe i skomplikowane, w procesie ustawicznego rozrostu, jak aseptyczne i zredukowane – zdążające ku maksymalnej syntezie. Wszystkie jednak cechuje osobliwa zmiennokształtność – konsekwencja niepowstrzymanego przymusu myślenia ich cały czas na nowo, w rozmaitych kontekstach i zmiennych konfiguracjach materii.

Archeologia i kompilacja form zapożyczonych z rozmaitych tekstów kultury materialnej to strategia, na której opiera się projekt. Pozwala ona na ujawnienie naocznych dowodów materialnego wymiaru myślenia pojmowanego jako fenomen przestrzenny, mierzalny, mający swoją empiryczną i sensualną jakość.

Esej podzielony jest na trzy części (tablice), z których każda stanowi opowieść o odmiennych aspektach „miejsc wymyślonych do myślenia”: część pierwsza przywołuje miejsca kontemplacji, często w otoczeniu natury, w mniejszym lub większym stopniu podporządkowanej poznawczym reżimom. Część druga z kolei, ukazuje owe miejsca jako „twierdzę myśli”, swoistą solipsystyczną pułapkę. Trzecia część natomiast opisuje przestrzenie poddawane oprewsywnej kontroli i kształtowaniu, a także te, które stają się przestrzeniami emancypacji, w których jesteśmy „u siebie” i na własnych prawach.



Projekcje / 2019
Epidiaskopy (3 sztuki)
Klisze, obiekty (3 sztuki)
Komentarze odautorskie (wydruki)




Mapa myśli (tablica kredowa) / 2019–2020

Correspondentia
Correspondentia to esej wizualny o miłosnej korespondencji – rozmowie z osobą nieobecną, która odbywa się nie tylko poprzez słowa, ale też za sprawą sensualnego świata przedmiotów i namacalnych zjawisk. To ucieleśniona komunikacja oparta na oddziaływaniu przypominającym znane z fizyki oddziaływanie grawitacyjne czy magnetyczne: dwa ciała mogą zdążać ku sobie lub oddalać się od siebie, jak w platońskiej przypowieści o erotycznej tęsknocie fragmentów organizmów rozdzielonych przez gniewnego boga.

Korespondencja jest zatem oddziaływaniem, którego choreografię organizują szczególne warunki oddalenia czy oddzielenia – fizycznego dystansu wypełnionego materialnymi dowodami na istnienie widmowego miłosnego afektu. Kres korespondencji następuje w momencie całkowitego zniwelowania dystansu – jak w filmie romantycznym, w którym wyczekiwana scena spotkania zamyka całą historię miłosną.













Correspondentia / 2021
Format netto: 120 × 210 mm

Nakład: 100 sztuk
Kolor: 2 + 2 (K + Pantone Cool Gray 1 U)
Papier: Curious Skin Gray (135 g),
Gmund Urban Cement Black 59 (310 g)
Oprawa: miękka szyta, etui

W cieniu owocującej nudy
Istnieją różne odcienie nudy – to spektrum rozpięte między dwiema skrajnymi odmianami tego stanu, jak określił je Bertrand Russell: nudą jałową i ogłupiającą (stultifying boredom) a ożywczą „nudą owocującą” (fructifying boredom) [Bertrand Russell, The Conquest of Happiness].

W każdym wypadku nuda to po prostu brak ekscytacji, przy czym „nuda owocująca” stanowi unikalną sublimację „robienia rzeczy po nic” albo „robienia czegoś z niczego”. Ta szczególna odmiana nudy to stan utajonej aktywności – osobliwego chłonięcia – wyostrzania obserwacji i uważności. Można też postrzegać owocującą nudę jako strategię wywrotową – to piasek w trybach kapitalistycznej machiny zawłaszczania i monetyzowania czasu. To proces skupiania emancypującej energii, docierania do wrażliwości i zbrojenia jej w słowa, aby mogła stawić opór retoryce afektywnego przyspieszenia i związanemu z nią poczuciu winy i wstydu, powodowanego nieproduktywnym niedziałaniem.


Audio-wideo, 4 min 43 s (loop)
Trójkanałowa projekcja na monitorach
kineskopowych, nagranie audio.
Czyta: Justyna Siepietowska-Jarzyńska






Kolaż, jako technika nie wymagająca wyspecjalizowanych umiejętności i warsztatu, ma w sobie coś z amatorskiego majsterkowania, jest przy tym poręcznym narzędziem ustanawiania semantycznych i formalnych relacji pomiędzy poszczególnymi elementami różnej proweniencji. Proste gesty wycinania, rekonfigurowania i łączenia to ćwiczenie manualnego myślenia odsłaniającego nowe możliwości konstruowania i materializowania koncepcji.










Hermitage
Notatki wizualne do projektu

Kolaż na papierze

130 × 165 mm / 2021





W cieniu owocującej nudy
Notatki wizualne do projektu

Kolaż na papierze

125 × 180 mm / 2021



︎            ︎